Χωρίς νόημα...?

2009 – Έτος Γιάννη Ρίτσου

Ἡ ἀράχνη

Κάποτε, μιὰ τυχαία κι ἐντελῶς ἀσήμαντη λέξη

προσδίδει μιὰ ἀπροσδόκητη σημασία στὸ ποίημα,

ὅπως π.χ. στὸ ἐγκαταλειμμένο ὑπόγειο, ὅπου

κανεὶς δὲν κατεβαίνει ἀπὸ καιρό, τὸ μεγάλο, ἄδειο κιοῦπι.

στὸ σκοτεινό του χεῖλος περπατάει χωρὶς νόημα μιὰ ἀράχνη,

(χωρὶς νόημα γιὰ σένα, μὰ ἴσως ὄχι γιὰ κείνην).

Μαμάααααααα!!! Έχετε μόλις περάσει με όλη σας τη φόρα μέσα από τον ιστό μιας αράχνης!! Φλέγον θέμα: πού να βρίσκεται τώρα? [η αράχνη... όχι η μαμά σας]. Πιάνετε το πρόσωπο, τα μαλλιά σας [όσοι διαθέτουν], χοροπηδάτε πανικόβλητοι, τρέχετε δεξιά-αριστερά, πετάτε μακριά ό,τι πιθανόν να κρατάτε στα χέρια, και η μαμάαααααα...!! σας ξανά μανά ’μ σε ψηλότερη συχνότητα.

Μα τι να πει όμως κι η φουκαριάρα η αράχνη? που βγήκε να δουλέψει τον ιστό της -να εξοντώσει και να σας απαλλάξει απ' τα βλαβερά έντομα- και να ελέγξει τα σημεία απ’ όπου κρέμεται, ώστε να παγιδεύσει και να αιχμαλωτίσει τη λεία της? Και ξάφνου… σεισμός, καταποντισμός, θύελλα! What the hell happened! Εκατομμύρια χρόνια τώρα, ξέρει πως η λεία της δεν είναι παρά μικρά έντομα του χεριού της… ή μάλλον των 8 ποδιών της· όχι όμως τεράστια κομμάτια ζωντανού κρέατος που δε θα ξέρει πώς να τα τυλίξει και να τα φάει! Φλέγον θέμα: πού πάει, τι θα κάνει εκεί μέσα? Έχει πιάσει, λοιπόν, ένα ανθρώπινο ον. Και πού να ‘ξερε κιόλας πως δεν τρώγεστε με τίποτα!

Η κυρα-αράχνη θα έχει να αραχνοδιηγείται για κάτι τεράστια σαγόνια ενός τόοοοσο μεγάλου πράγματος. Όμως θα συνεχίσει την πορεία της: να ξαναφτιάξει το σπιτικό της… αν επιβιώσει της συμφοράς, βεβαίως-βεβαίως. Ίσως να γίνει σοφότερη, αν προσέχει πού υφαίνει και πού κρεμάει τον ιστό της…
Κι εσείς, όμως, που νομίζατε πως η αράχνη είναι μεγάλη σαν αστακός, με μεγάλα χείλη και φαρμακερά δόντια, θα επιζήσετε της... καταστροφής και ίσως γίνετε σοφότεροι…

..

.

.

..

.

.

.

.

.

Δε μιλά μόνο ο ποιητής για αράχνες... Κι οι αράχνες μιλούν για τα ποιήματά τους, τα ...εργόχειρά τους, τους ιστούς τους. Μα και η φύση μας ανταμείβει πλουσιοπάροχα με τις επεμβάσεις της.
Χωρίς νόημα νάναι άραγε όλ' αυτά...?

.

.

.

.

.

.

.

..

Οι καταπληκτικές φωτο από δω

What the hell happened...

Ι

Inside every older person is a younger person - wondering what the hell happened... Μια φράση γραμμένη σε κάποιο απ’ τα διάφορα fwd-mails που εισβάλλουν κάθε τόσο στο e-ταχυδρομείο μου.

II

Yolanda τ’ όνομά της. ‘Έφυγε’ στα 94 της… πλήρης ημερών, κατά πώς λένε… Μα και πλήρης νου και καρδιάς, περισσής διάθεσης για θέληση ζωής, φρεσκάδας ενθουσιασμού, δύναμης συναισθημάτων. Ως τα 90 της μουσικο-παιδαγωγούσε· δίδασκε και ενέπνεε τους μαθητές της. Έκανε κουμάντο στα γηρατειά της, να μη βάζουν περισσότερες ρυτίδες πάνω στην ψυχή της απ’ ό,τι στο πρόσωπό της. Κι όταν άρχισαν να την προδίδουν σωματικά προβλήματα που αναδύονταν στην επιφάνεια, αναρωτιόταν συνεχώς, τι στο καλό συμβαίνει! Ένιωθε σαν κάποιος με μανία να θέλει να την τραβήξει στο σκοτάδι… κι αυτή με άλλο τόσο πάθος να παλεύει να κρατηθεί στο φως. Ένιωθε γεμάτη ενέργεια και πόθο για ζωή, γεμάτη τόλμη για περιπέτεια. Κι όλο αναρωτιόταν ‘φεύγοντας’… κι όλο ‘έφευγε’ αναρωτώμενη τι στο καλό συμβαίνει… Κι απάντηση δεν έπαιρνε… Ώσπου νικήθηκε… και παραδόθηκε υποβάλλοντας παραίτηση ζωής, μη μπορώντας άλλο πια να αναρωτηθεί -σ' όλες τις γλώσσες που ήξερε... και ήξερε πολλές- what the hell happened…

ΙΙΙ

21η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης [σας παραπέμπω στην αγαπητή roadartist]… Κι έψαξα στο google ποίηση για τη νιότη. Και βρήκα έναν ύμνο! με τίτλο Youth Poem και …αυτουργό τον Samuel Ullman. Μη τολμώντας να το μεταφράσω ολόκληρο, σταχυολόγησα μερικές γραμμές μονάχα:

Τα νιάτα δεν είναι περίοδος ζωής· είναι κατάσταση του νου· δεν είναι τα ρόδινα μάγουλα, τα κόκκινα χείλη και τα ευλύγιστα γόνατα· είναι θέμα θέλησης, η ιδιότητα της φαντασίας, η δύναμη των συναισθημάτων· είναι η φρεσκάδα της βαθειάς πηγής της ζωής.

… Κανείς δε γερνάει εξαιτίας μερικών χρόνων που κουβαλάει. Γερνάει επειδή εγκαταλείπει τα ιδανικά του…Τα χρόνια μπορεί να ρυτιδώνουν το δέρμα, μα η παραίτηση απ’ τον ενθουσιασμό ρυτιδώνει την ψυχή...

…Είτε είσαι 60 είτε 16 χρονών, υπάρχει σε κάθε ανθρώπινη καρδιά το δέλεαρ της απορίας και του θαυμασμού, η παιδιάστικη όρεξη αναζήτησης του επόμενου, η χαρά για το παιχνίδι της ζωής...

Όταν αφεθείς με τις κεραίες κλειστές και το πνεύμα γεμάτο ψυχρό κυνισμό και πεσιμισμό, τότε έχεις γεράσει, ακόμη κι αν είσαι στα 20, ενώ όσο οι κεραίες είναι ανοικτές να ‘πιάσουν’ τα κύματα της αισιοδοξίας, υπάρχει ελπίδα να πεθάνεις νέος στα 80 σου. Το παραθέτω ολόκληρο:

"YOUTH"
Samuel Ullman

Youth is not a time of life; it is a state of mind; it is not a matter of rosy cheeks, red lips and supple knees; it is a matter of the will, a quality of the imagination, a vigor of the emotions; it is the freshness of the deep springs of life.

Youth means a temperamental predominance of courage over timidity of the appetite, for adventure over the love of ease. This often exists in a man of sixty more than a boy of twenty. Nobody grows old merely by a number of years. We grow old by deserting our ideals. Years may wrinkle the skin, but to give up enthusiasm wrinkles the soul. Worry, fear, self-distrust bows the heart and turns the spirit back to dust.

Whether sixty or sixteen, there is in every human being's heart the lure of wonder, the unfailing child-like appetite of what's next, and the joy of the game of living. In the center of your heart and my heart there is a wireless station; so long as it receives messages of beauty, hope, cheer, courage and power from men and from the Infinite, so long are you young.

When the aerials are down, and your spirit is covered with snows of cynicism and the ice of pessimism, then you are grown old, even at twenty, but as long as your aerials are up, to catch the waves of optimism, there is hope you may die young at eighty.

.

.

Στη Δασκάλα μου Yolanda

.

.

Προς βρώσιν και πόσιν… μετά μουσικής

Έχετε καλέσει στον οίκον σας προς βρώσιν και πόσιν 2-3 εκλεκτούς φίλους. Η τράπεζα έτοιμη με τα εδέσματα: πίνακες κρεών και πινακίσκοι ιχθυηροί καθώς και εμβάφια, λεκάνια, τρύβλια και οξύβαφα, …πιατικά, τέλος πάντων, για να τοποθετήσετε τις παροψίδες [μεζεδάκια, ε], τα λάχανα ποικιλότερπη [σαλατικά πάσης φύσεως] και βέβαια τα μελιτώματα [γλυκίσματα βεβαίως-βεβαίως] και τας οπώρας. [Καλού κακού έχετε πρόχειρο τον αριθμό delivery της γειτονιάς σας…]

Σε μια γωνιά η υδρία για το πόσιμο ύδωρ και η πρόχους για το χειρονίψιμο των καλεσμένων σας και σε περίοπτη θέση η οινοχόη για άντληση του οίνου από τον κρατήρα. Αλλιώς πώς θα γαργαλίσετε τον ουρανίσκο των συνδαιτυμόνων σας και να ευφρανθεί η καρδία των, η οποία βέβαια ευφραίνεται αναλόγως της ροής του οίνου: με συνεχή πόση εισέρχεται εις κατάστασιν μέθης, αν απλώς κουτσοπίνετε γίνεται κάπως στοχαστική· αυτά κατά τον Αστυδάμαντα. Βεβαίως, διά τους εραστάς του κρίθινου οίνου [μπύρας], ετοιμάστε τα δέοντα. Πάντως να ξέρετε πως, όσοι μεθούν με κρασί πέφτουν μπρούμυτα, ενώ όσοι έχουν πιει κριθαρόκρασο πέφτουν ανάσκελα! καθότι, στους μεν βαραίνει το κεφάλι, στους δε φέρνει ύπνο· αυτά κατά τον Αριστοτέλη.

Αν τώρα, δεν θεωρείτε το δείπνο αγγαρεία απλώς για να γεμίζετε τους ασκούς σας, αλλά παράλληλα ενδιαφέρεστε να το απολαύσετε με όλες τις αισθήσεις σας συν-τρεφόμενοι με τους συμποσιαστάς σας, και να κυλούν τα κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικά σας κους-κους σαν ήρεμα ποταμάκια καθώς έτσι θα ρέει και ο άφθονος οίνος -κρίθινος ή μη- αν, λέγω… τότε ενδιαφερθείτε και για τον τρόπο που θα κάτσουν οι εκλεκτοί σας. Ετοιμάστε τους το ανάκλιντρο με το κατάλληλο επίκλιντρο ώστε και να μη κοιμηθούν, αλλά και να μην τα …στάζουν πάνω τους καθώς θα γεύονται τα εκλεκτά σας εδέσματα.

Τέλος, η κατάλληλη μουσική! Υπάρχει κάποιος κος Clark Smith, έμπειρος Αμερικανός οινολόγος, ο οποίος πιστεύει στη σχέση μουσικής και κρασιού! και λίγο πιο συγκεκριμένα, ότι η μουσική μπορεί να ‘αλλάξει’ την αίσθηση της γεύσης του κρασιού. Δεν γνωρίζω τη ροή του οίνου στο λάρυγγα του κου Smith και αν πέφτει μπρούμυτα ή ανάσκελα… οι ενδιαφερόμενοι, όμως, ας πατήσουν εδώ κι εκεί για λεπτομέρειες.

Έχουμε και λέμε, λοιπόν… εγώ θα σας προτείνω κάποιες μουσικές προς …βρώσιν και πόσιν, και σεις αποφασίζετε.

Δεν γνωρίζω αν στο κύριο σας πιάτο συμπεριλάβατε και το pasticcio, πάντως δεν είναι άσχημη ιδέα. Το μουσικό Pasticcio είναι τριών ειδών: τραγούδια, σύνολα, χοροί και άλλα, συγκεντρωμένα από τα μποστάνια διαφόρων συνθετών, σερβιρισμένα στο κοινό σαν ένα συνονθύλευμα από τους αγαπημένους του σκοπούς (θεατρικός τρόπος ψυχαγωγίας, δημοφιλής κατά τον 18ο αι.) ή όπερα όπου κάθε πράξη της είναι παρμένη από τον τσελεμεντέ διαφορετικού συνθέτη ή τέλος, διάφορα τμήματα ή υλικά από διαφορετικούς συνθέτες που μαγειρεύονται σε ενόργανη σύνθεση. Τα ανακατεύετε προσθέτοντας, αν θέλετε, και σκόρδο· κάνει καλό στη καρδιά. Αλλά προσοχή, μη ξεκουρδειστείτε, καθότι... Scordatura σημαίνει λάθος κούρδισμα. Είναι το ασυνήθιστο κούρδισμα έγχορδου οργάνου για να πετύχει κανείς ειδικό αποτέλεσμα και αλλαγές της ποιότητας του ήχου. Διαδεδομένο στη μουσική για βιολί του 17ου και 18ου αι., πιθανώς προερχόμενο από το λαούτο.

Η μουσική πειρατεία κάνει κακό, δε λένε? Προσοχή λοιπόν και στις απομιμήσεις. Πολλές φορές ο όρος Pasticcio συγχέεται με το Pot-Pouri που σημαίνει παράθεση ‘εν σειρά’ διαφόρων μελωδιών χωρίς ανάπτυξη ή Pastiche που πρόκειται για έργο σκόπιμα γραμμένο στο ύφος μιας άλλης περιόδου ή τεχνοτροπίας.

Τέλος, ένας Harburger θα ήταν ότι πρέπει. Δεν τρώγεται… πιανίστας είναι ο άνθρωπος και κριτικός ονόματι Paul Hamburger από τη Βιέννη, γεννηθείς το 1920.

Δε γνωρίζω αν ο κος Smith, το θεωρεί κατάλληλο ή όχι, αλλά εσείς είναι βέβαιον πως θα το κάνετε το πέρασμα απ’ τη κουζίνα σας θέλετε δε θέλετε· εκεί θα γίνει όλη η προετοιμασία. Ωστόσο μπορείτε να αποφύγετε το Kitchen Department… καθώς δεν πρόκειται για χώρο κατσαρολικών και μαγειροκουταλέματος, αλλά για όρο χιουμοριστικό που αναφέρεται στο τμήμα κρουστών της ορχήστρας, αφού περιλαμβάνει piati-κά κι άλλα θορυβώδη μουσικά όργανα. Είπαμε, να απολαύσουμε αλλά όχι και να κουφαθούμε…

Ευδειπνίας, λοιπόν - τουτέστιν, καλή σας όρεξη!

Ε Γυναίκε τω 1928

«… Ορισμένα τινά Ελληνικά θήλεα ζητούν να δοθή ψήφος εις τας γυναίκας. Σχετικώς με το ίδιον τούτο θέμα διαπρεπέστατος επιστήμων είχεν άλλοτε αναπτύξει από του βήματος της Βουλής το επιστημονικώς πασίγνωστον, άλλως τε, γεγονός ότι πάν θήλυ διατελεί εις ανισόρροπον και έξαλλον πνευματικήν κατάστασιν ωρισμένας ημέρας εκάστου μηνός… Νεώτεραι και ακριβέστεραι έρευναι καταδείκνυσιν ότι ου μόνον ωρισμένας ημέρας, αλλά δι’όλου του μηνός τελούσιν άπαντα τα θήλεα εις πνευματικήν και συναισθηματικήν ανισορροπίαν, τινά μεν μετρίαν, τα πλείστα δε σφοδροτάτην και ακατάσχετον, άτε και παντοιοτρόπως εκδηλουμένην και κλιμακουμένην συν το χρόνω… Επειδή εν τούτοις, αι ημέραι αύται, δεν συμπίπτουν ως προς όλα τα θήλεα, είναι αδύνατον να ευρεθεί ημέρα πνευματικής ισορροπίας και ψυχικής γαλήνης όλων των θηλέων, ώστε την ευτυχή εκείνην ημέραν να ορίζονται αι εκάστοτε εκλογαί. Η γυναικεία συνεπώς ψήφος είναι πράγμα επικίνδυνον, άρα αποκρουστέον.»

Εφημερίδα "Νέα Ημέρα", 20.3.1928

Μουσικολογώντας τα παλιά…

…Άκουσε πως η Μουσική εξυψώνει κι εξευγενίζει τους ανθρώπους! Το μάτι του που ως τότε έλαμπε, πήρε να στρογγυλεύει, να θολώνει και να παραπέμπει σε οφθαλμό βοοειδούς. Δεν κατάλαβε… και ρώτησε σαν τι να παθαίνουν δηλαδή. Κάποιος αποκρίθηκε πως ομορφαίνει τον άνθρωπο ή… κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Τι ήταν να το ακούσει! Έδεσε κόμπο κάθε του λέξη -καθώς δεν του ήταν κι εύκολο να αφομοιώσει τα λεγόμενα του συνομιλητή του- κι από τότε εξηγούσε και δικαιολογούσε την κακομουτσουνιά και κακομοιριά του. Βάλθηκε να μάθει μουσική, που στα μάτια του πλέον έπαιρνε διαστάσεις κολυμβήθρας του Σιλωάμ, ικανή να θεραπεύει πάσαν νόσον και μαλακίαν. Κοντοί ψηλώνουν και γίνονται ντερέκια, κακομούτσουνοι και σημαδεμένοι ομορφαίνουν. Το αργό μυαλό του άρχισε να κουνιέται και να παίρνει δρόμους ανεξερεύνητους ως τότε, αλλά πάντα σκοτεινούς κι απρόσιτους για τους κοινούς θνητούς…

Τηλέμαχου Οδύσσεια, Δημήτρη Μίγγα

Η μουσική ευχαριστεί, θέλγει κι αυτόν που έχει πολύ ταραγμένα τα λογικά του, Πίνδαρος

Για ποια μουσική μιλούσε ο Πίνδαρος άραγε? και οι κατοπινοί Σωκράτης και Πλάτωνας και Αριστοτέλης? Είχε τότε η λέξη Μουσική το ίδιο σημασιολογικό περιεχόμενο με τη σημερινή? Και πώς αντιμετωπίζεται σε κρατικό επίπεδο?

'Εννοια της Μουσικής

Η έννοια Μουσική στην αρχαία Ελλάδα, αν όχι ταυτόσημη με τη γενικότερη έννοια Παιδεία, υπαγόταν ωστόσο σ’ αυτήν. Ανήκε όχι μόνο στη γενική μόρφωση και την καλή αγωγή των νέων αλλά συνέβαλλε και στη διατήρηση μιας υγιούς πολιτείας. Και η μεν λέξη Παιδεία έχει διατηρήσει την τότε σημασία της [τη διαδικασία δηλ. και το αποτέλεσμα της εκπαίδευσης], όμως η έννοια της λέξης Μουσική υπέστη εκπτώσεις που φτάνουν και κάτω του …κόστους, αφού σήμερα με τη σημασία της Τέχνης των Ήχων που της αποδίδεται, καλύπτει ένα ελάχιστο μέρος των όσων κάλυπτε κατά την αρχαιότητα.

Ήθος της Μουσικής

Το πόση σημασία είχε η μουσική στη ζωή των αρχαίων Ελλήνων, φαίνεται απ’ το πόσο σημαντικό μέρος κατείχε στην εκπαίδευση τους. Κάτι που δε διέφυγε της προσοχής των τότε φιλοσόφων που ασχολήθηκαν με την ερμηνεία του φαινομένου. Μίλησαν για τη μουσική που φέρει και μεταφέρει ήθος, το οποίο συμβάλλει στη διαμόρφωση του ανθρώπινου χαρακτήρα, είτε αναζωογονώντας και βελτιώνοντας κάποιες από τις ορμές και τις διαθέσεις του, είτε ναρκώνοντας, νεκρώνοντας και αχρηστεύοντας άλλες. Μίλησαν για όλα τα στοιχεία της -νότες, αρμονίες, γένη, μέλος καθώς και τους ρυθμούς- που είχαν ηθικό σκοπό και δύναμη, μα που δεν επιδρούσαν το ίδιο, αφού μόλις άλλαζε η φύση των αρμονιών, μεταβάλλονταν ταυτόχρονα και οι διαθέσεις των ακροατών. Είπαν πως σε μια αρμονία με θρηνώδη χαρακτήρα, όπως η μιξολυδική, η ψυχή ‘σφίγγεται’· άλλη πως εκφράζει το ανδρικό και το μεγαλοπρεπές ήθος· άλλη, φαύλη που δημιουργεί ακόλαστα ήθη και ανάρμοστους τρόπους ζωής και σπρώχνει τους νέους στη μαλθακότητα και τη νωθρότητα. Μίλησαν και για κάποιες ‘μαλακές’ αρμονίες που έφερναν χαλάρωση στη διάνοια· ανάμεσα σ’ αυτές η μεν δωρική μετέφερε γαλήνη, η δε φρυγική συναισθήματα ενθουσιασμού. Μίλησαν και για τους ρυθμούς με τον ίδιο τρόπο· πως άλλοι μεταφέρουν την ηρεμία κι άλλοι συνταράσσουν την ψυχή. Πίστευαν ότι έπρεπε να πλάθουν και να ρυθμίζουν τις ψυχές των νέων ώστε να γίνουν πιο ήρεμοι και εύρυθμοι, άρα και χρήσιμοι στο λόγο και στην πράξη. Διότι η ζωή του ανθρώπου έχει ανάγκη από τις χάρες του ρυθμού και της αρμονίας. Ακόμη πίστευαν πως όποιος έχει ανατραφεί όπως πρέπει, θα μπορεί να προσέχει αμέσως ο,τιδήποτε ατελές ή μη όμορφα φτιαγμένο και δικαίως θα δυσανασχετεί. Τα ωραία θα τα παινεύει και θα τα χαίρεται, και κλείνοντάς τα μέσα στην ψυχή του θα τρέφεται από αυτά και θα πλάθεται καλός και άξιος, ενώ όσα είναι άσχημα θα τα κατακρίνει και θα τα απεχθάνεται από νέος κιόλας, προτού καν να είναι σε θέση να αντιληφθεί για ποιον ακριβώς λόγο συμβαίνει αυτό. Κι όταν κάποτε ο λογισμός έλθει, θα τον καλωσορίσει αμέσως, καθώς θα έχει ανατραφεί έτσι. Η μουσική, λοιπόν, είχε κατά τους αρχαίους τη δύναμη να διαμορφώνει το ήθος της ψυχής, κι αφού πίστευαν πως μπορούσε να το πετύχει, οδηγούσαν και μόρφωναν τους νέους μ’ αυτήν. Να, γιατί της απέδιδαν σημαντικότατο εκπαιδευτικό ρόλο, όταν αυτό γινόταν σωστά…

Μουσική – Τέχνη των Ήχων

Η μουσική στην αρχαιότητα λόγω της προσωδίας [δηλ. το σύνολο όλων των παραμέτρων της εκφώνησης του προφορικού λόγου] αποτελούσε με τη λέξη, ένα κράμα. Τα ποιητικά –ίσως και τα πεζά ακόμη- κείμενα δεν απαγγέλλονταν απλώς, αλλά τραγουδιόντουσαν σύμφωνα με τους κανόνες της προσωδίας. Μέσα από την ενότητα αυτή -λόγου και μουσικής- προέκυψε η αρχαία ελληνική γλώσσα. Η αρχαία ελληνική γλώσσα ή η Μουσική που ήταν και το όχημα της παιδείας, που στόχευε στη διάπλαση σώματος μα και ψυχής και πνεύματος.

Ωστόσο, η γλώσσα, ως όργανο ανθρώπινης επικοινωνίας, εξελίσσεται· έτσι και η αρχαία ελληνική γλώσσα. Βαθμιαία έχασε την αυστηρή της ρυθμική συγκρότηση που καθόριζε η προσωδία, καθώς το μουσικό στοιχείο υπερτρόφησε έναντι του γλωσσικού. Όλες οι συλλαβές έγιναν αδιάφορες χωρίς διάκριση μακρών και βραχέων. Αυτή η εκφραστική ανάγκη διαφοροποίησης δημιούργησε και τον τονισμό. Η αρχαία Μουσική είχε πια παρέλθει. Στη θέση της πρόβαλλε μια καινούργια γλώσσα, μαζί και μια καινούργια κοινωνική πραγματικότητα. Να, γιατί ο αρχαίος όρος Μουσική δε μπορεί να αποδοθεί με το σημερινό όρο της, ως Τέχνη των Ήχων. Η μουσική σήμερα είναι μόνο ένα τμήμα της αρχαίας Μουσικής, που ακόμη κι έτσι, δεν έπαψε να έχει τον σημαντικό της ρόλο -θετικό ή αρνητικό- στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Διδακτικά προγράμματα [μουσικής] εκπαίδευσης

Γράμματα, Γυμναστική και Μουσική ήταν τα καθιερωμένα μαθήματα της Ελληνικής αρχαιότητας. Ακόμη και αργότερα στο Βυζάντιο -ιστορικός συνδετικός κρίκος μεταξύ αρχαιότητας και σύγχρονης Ελλάδας- η μουσική αποτελούσε μέρος του διδακτικού προγράμματος της παιδείας. Ως μάθημα ανήκε στην τετρακτύ, μαζί με την Αριθμητική, Γεωμετρία και Αστρονομία. Η εκπαίδευση των Βυζαντινών περιελάμβανε και τη θεωρητική τριάδα των μαθημάτων: Γραμματική, Διαλεκτική και Ρητορική. Στη νεότερη Ελλάδα το αρχαιότερο μουσικό ίδρυμα της χώρας, το Ωδείο Αθηνών, έθεσε τις βάσεις της μουσικής εξωσχολικής παιδείας. Σταδιακά όμως, άρχισε ο εξευρωπαϊσμός της με τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα που βιώνουμε ως σήμερα... Σήμερα, το κράτος αδιαφορεί για το σύνολο της παιδείας, για τη μουσική θα συζητάμε? Η αντιμετώπισή της φαίνεται στο ποσοστό που κατέχει αυτή στη σημερινή εκπαίδευση. Αδιαφορία? Εσκεμμένη παραμέληση? Όπως και να ‘χει, η έλλειψη μουσικής παιδείας επιδρά αρνητικά στο ήθος της σύγχρονης μουσικής και επομένως και στο χαρακτήρα των σύγχρονων Ελλήνων.

Η σύγχρονη μουσική φυσικά και δε μπορεί να φέρει και άρα να μεταφέρει εκείνο το αρχαιοελληνικό ιδανικό ήθος… μα η αξία και η αναγκαιότητα της παιδείας της είναι σίγουρη· ή μήπως ό,τι δεν προσφέρει στην πρακτική και έκδηλη σκοπιμότητα και αναγκαιότητα είναι πλέον άχρηστο?

.
.

Πηγές: εδώ κι εκεί

ΥΓ

Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Νίκου Δήμου για τη θέση που έχει η [κλασική] μουσική στη ζωή του: εδώ

Θέμα εμπιστοσύνης…

“Ένας τύπος ονόματι Steven Brill, πειραματίστηκε πάνω σε μια θεωρία, στη Νέα Υόρκη, με τους ταξιτζήδες. Ο Brill παρέστησε τον πλούσιο ξένο που δεν ήξερε καλά αγγλικά. Μπήκε σε ντουζίνες ταξί στη ΝΥ για να δει πόσοι οδηγοί θα τον κοροϊδέψουν. Οι φίλοι του προέβλεπαν από την αρχή πως οι περισσότεροι θα τον εκμεταλλεύονταν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ένας μόνο οδηγός στους 37 τον κορόιδεψε. Οι υπόλοιποι τον πήγαν κατευθείαν στον προορισμό του και τον χρέωσαν κανονικά. Μερικοί αρνήθηκαν να τον πάρουν, όταν ο προορισμός του ήταν ένα ή δύο τετράγωνα πιο κάτω, κι ακόμη πρόθυμα βγήκαν και από τα αυτοκίνητά τους, για να του δείξουν πόσο κοντά βρισκόταν. Η μεγαλύτερη ειρωνεία ήταν πως μερικοί οδηγοί τον προειδοποίησαν ότι η ΝΥ ήταν γεμάτη από απατεώνες… και να προσέχει”.

Παράλληλα με το πείραμα του Brill, έχει γίνει πρόσφατα και μια έρευνα που δείχνει πως το 70% των ανθρώπων πιστεύουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είναι άξιοι εμπιστοσύνης τις περισσότερες φορές. Δε ξέρω πόσο πρόσφατα και αν όντως έγινε και πού μια τέτοια έρευνα, ούτε ποια θα ήταν τα αποτελέσματα εις τας Αθήνας. Όπως και να ‘χει, ας σταθεί αιτία ενός προσωπικού μας πειράματος. Να μετρήσουμε και τις απέναντι ιστορίες σχέσεων εμπιστοσύνης, χωρίς προκατάληψη, χωρίς πάθος, λαμβάνοντας υπόψη πως, κανένας δεν είναι μόνο κακός ή μόνο καλός.

Προσφιλής κουβέντα: δε μπορείς πια να εμπιστευθείς κανένα... κι ο καθένας μας σίγουρα θα έχει μια τραυματική ιστορία να διηγηθεί. Αναρωτιέμαι όμως, πόσο ο παράγοντας μμε μάς συμπαρασύρει να αναπαράγουμε τη μία κακή είδηση της βδομάδας -αυτή πουλάει, και το ξέρουμε- και μέχρι το τέλος της, σαν την ιλαρά να έχει μεταδοθεί σ’ όλο μας το σώμα και σ’ όλους τους μετέχοντες. Βομβαρδίζοντάς μας καθημερινά, να έχει κάνει μετάσταση ο καρκίνος στα ζωτικά μας όργανα καταστρέφοντας κάθε ίχνος αισιοδοξίας. Να έχει διαποτίσει κάθε κύτταρο του κορμιού μας με το φαρμάκι της καχυποψίας και του φόβου να πλησιάσουμε το συνάνθρωπο βλέποντας στο πρόσωπο του τον πιθανό διεφθαρμένο γιατρό, δικηγόρο, παπά… τον πιθανό απατεώνα ταξιτζή, έμπορο, πωλητή της εβδομαδιαίας είδησης, έτοιμο να μας κατασπαράξει. Οι πάντες φοβούνται τους πάντες… γράφει ο Paulo Coelho… κι ο φόβος αυτός εκδηλώνεται συνήθως με δύο μορφές: είτε με επιθετικότητα είτε με υποταγή. Δύο πρόσωπα του ίδιου προβλήματος. Γι αυτό όταν βρίσκεσαι μπροστά σε κάποιον που σου εμπνέει φόβο θυμήσου πως ο άλλος έχει τις ίδιες ανασφάλειες. Χρησιμοποίησε το φόβο σαν κινητήρια δύναμη κι όχι σα φρένο… Ίσως η πραγματικότητα τελικά να είναι άλλη και να αποδεικνύει πως μπορούμε να εμπιστευόμαστε πολύ περισσότερους ανθρώπους απ’ όσους φανταζόμαστε. Ίσως, αυτές οι ειδήσεις των μμε αποτελούν εξαιρέσεις… λέω… ίσως…

Λίγος ακόμα Coelho: Να επικεντρώνεσαι στα μικρά θαύματα της καθημερινής ζωής. Αν ξέρεις να βλέπεις ό,τι είναι όμορφο, είναι επειδή έχεις την ομορφιά μέσα σου, επειδή ο κόσμος είναι ένας καθρέφτης που ξαναστέλνει σε κάθε άνθρωπο την αντανάκλαση του προσώπου του. …Κι επειδή πιστεύεις στα θαύματα, τα θαύματα αρχίζουν να συμβαίνουν. Επειδή έχεις τη βεβαιότητα πως η σκέψη σου μπορεί ν’ αλλάξει τη ζωή, η ζωή σου αρχίζει ν‘ αλλάζει. Επειδή είσαι βέβαιος ότι θα συναντήσεις την αγάπη, η αγάπη εμφανίζεται… μαζί και η εμπιστοσύνη…