Ο Ιούνιος στις Τέχνες [6]

Ο Κερασινός -σ' ελλενικά: Ιούνιος- εν ο έκτον μήνας τη χρονίας. Σ' αβούτον τον μήναν γίνουνταν τα κεράσαι και για τ' ατό ο μήνας επαίρεν τ' όνεμαν Κερασινός, κατά πως λεν οι Πόντιοι.

...Τι λένε οι μουσικοί για τον Ιούνιο * 

 Ο Γάλλος Charles-Valentin Alkan στο έργο του Les Mois op.74Ο του έδωσε το όνομα Promenade sur l'Eau  

Ο Tchaikovsky στο The Seasons, op. 37a έδωσε το όνομα Barcarolle. Ακούμε την ορχηστρική εκδοχή του

...κι εδώ την πιανιστική -πρωτότυπη- μορφή από τον Richter

*  Οι μήνες του Tchaikovsky συνοδεύονται από τις ποιητικές επιγραφές διαφόρων ποιητών. Ο Ιούνιος έτυχε στον Aleksey Pleshcheyev

June
Let us go to the shore;

there the waves will kiss our feet.

With mysterious sadness

the stars will shine down on us.

*  Τέλος, ο Ιούνιος ζωγραφιστός αποδόθηκε από τον Τσαρούχη με τον φτερωτό του άγγελο ανάμεσα στους Δώδεκα μήνες του χρόνου

Ο Καλομηνάς στις Τέχνες [5]

Όνταν έρτ΄ ο Καλομηνάς, φυτρώνε τα χορτάρια,

ντ΄ έμορφα επρασίντσανε τα τσόλια τα παρχάρια.

Έρθεν ο Καλομηνάς,γάλαν φά όσον πεινάς,

...λεν οι Πόντιοι

Ο Μάης με τη μορφή Sérénade του γάλλου Charles-Valentin Alkan 

από το έργο του, Les Mois, Op.74 

White Nights ή Starlit Nights ονόμασε το Μάη του ο Tchaikovsky 

στο The Seasons, op. 37a

Ακούμε την ορχηστρική εκδοχή του

...κι εδώ την πιανιστική -πρωτότυπη- μορφή του από τον Richter

chter

Οι νότες του Tchaikovsky συναντούν την ποιητική επιγραφή του Afanasy Fet

Mai (May): Les nuits de mai (Starlit Nights)

What a night!

What bliss all about!

I thank my native north country!

From the kingdom of ice,

snowstorms and snow,

how fresh and clean May flies in!

Τέλος, ο Τσαρούχης αποδίδει το Μάη με τον φτερωτό του άγγελο ανάμεσα 

στους Δώδεκα μήνες του χρόνου

Καλομηνάς να ειν' ο Μάης με μιαν αρχή καλύτερη για όσα έρχονται...

Ο Απρίλτς στις Τέχνες [4]

Snowdrop - Γάλανθος - Galanthus: Ο προάγγελος της Άνοιξης

Snowdrop ονόμασε τον Απρίλη του κι ο Tchaikovsky στο The Seasons, op. 37a

Ακούμε την ορχηστρική εκδοχή του

η οποία συνοδεύεται και από μια σύντομη ποιητική επιγραφή του Apollon Maykov:

The blue, pure snowdrop - flower,

and near it the last snowdrops.

The last tears over past griefs,

and first dreams of another happiness

Ο Τσαρούχης αποδίδει τον Απρίλη με τον φτερωτό του άγγελο ανάμεσα στους 

Δώδεκα μήνες του χρόνου 

Και η σειρά των Ποντίων:

Απρίλτς (σ' ελλενικά: Απρίλιος) εν ο τέταρτον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 30 ημέρας. Τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασόν λατινικόν τη λέξην aperire το σημαίν' «ανοιγείναι». Δηλαδή ανοίγ' ο καιρόν γάλε γάλε, σειμουγκόν τελείται κι άνοιξην έρται.

Ο λαόν για τ' Απρίλτ:

Απρίλ' τα φερ' τα χελιδόνε, κελαηδούν και λύν' τα χιόνε

Έρθεν Απρίλ' με το καλόν, έγκεν τα πρασινάδας

Ξενιτεύνε οι παντρεμέν', κλαινίζνε τοι νυφάδας.

Απρίλτς έρται και περά,

τ’ άλλο κλαίει τ’ άλλο γελά.

Τα μήνας, «Απρίλτς». Εζωγράφσεν ατό ο Matthäus Merian (ο τρανόν) σα 1610

Καλό μας μήνα...

Ο Κούντουρος & ο Μάρτς στις Τέχνες [2, 3]

Ο Κούντουρος (σ' ελλενικά: Φεβρουάριος) εν ο δεύτερον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασον μικρόν τ' αριθμόν τ' ημερίων αθέ (κοντόν ουρά). Εν ασ' ολτς μικρόν μήνας κι εχ' 28 ημέρας άμα όντες η χρονίαν εν δίσεκτον έχ' 29. Σ' αρχαίον το ρωμαϊκόν ημερολόγιον έτον ο τελευταίον ο μήνας. Για τ' ατό σα δίσεκτα χρονίας επαίρνεν τα καινούρ' ημέρας, άμον ντ' επαίρν' ατέν σ' οσημερνόν Γρηγοριανόν ημερολόγιον. 

Ο λαόν για τον Κούντουρον: 

Ο Κούντουρον, ο κούτσουρον, ο ουραδοκομμένον 

Εξέβεν και ο Καλαντάρτς σον Κούντουρον θα πάμε, 

Αρνί μ' αν 'κ θα έρχεσαι, ασό μεράκ' θα χάμαι. 

Ο Κούντουρον έν’ λειψός, ποδεδίζω το Χριστός. 

Τέτοια γράφουν οι πόντιοι… ενώ  ο Τσαρούχης  τον παρουσιάζει ως φτερωτό άγγελο ανάμεσα στους 

Δώδεκα μήνες του χρόνου

... κι ο Tchaikovsky ως February: The Carnival [Allegro Giusto] από το The Seasons, op.37a. 

Στο πιάνο 

και μια διασκευή για πιάνο & ορχήστρα. 

Ο Φεβρουάριος του Tchaikovsky συνοδεύεται και από μια σύντομη ποιητική επιγραφή του Pyotr Vyazemsky: 

At the lively Mardi Gras 

soon a large feast will overflow

*-*-*-*-*-*-*-*-*

Ο Μάρτς (σα ελλενικά: Μάρτιος), εν ο τρίτον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 31 ημέρας . Σ' αβούτον το μήναν ο ήλες εν σο ζενίθ απάν ασον ισημερνόν. Τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασον Άρην (λατ. Mars), θεόν τ' Έλλενων και τη Ρωμαίων ασην Ρώμην τη Ιταλίας. Αέτς εδέκαν ατ τ' όνεμαν Martius. Σ' αρχαίον το ρωμαϊκόν ημερολόγιον έτον πρώτον μήνας. Για τ' ατό τα καινούρεα μήνας σ' ελλενικά επαίραν τ' ονέματατουν λ.χ. Σεπτέμβριος, (λατ. septem = εφτά), Οκτώβριος, Νοέμβριος (λατ. novem = εννέα) και Δεκέμβριος. 

Ο λαόν για το Μάρτ 

Ο Μάρτ' έρται και διαβαίν', αλλ' τς πάγων' και άλλ' τα χουλαίν 

Εδέβεν πλαν' ο Κούντουρον, τη Μάρτ' τ' ωτία εφάνθαν 

Τα χιόνε όλεα ελύγανε κι ασά ραχιά εχάθαν. 

Ο Μάρτς φέρ’ τα χελιδόνα κελαϊδούν και λύν’ν τα χόνα. 

Αυτά  για τους πόντιους… κι ο Τσαρούχης με τον φτερωτό του άγγελο ανάμεσα στους 

Δώδεκα μήνες του χρόνου 

...κι ο Tchaikovsky ως March, Song of the Lark [Το τραγούδι του κορυδαλλού] Andantino espressivo από το The Seasons, op.37a. 

Στο πιάνο 

και μια διασκευή για πιάνο & ορχήστρα

Ο Μάρτιος του Tchaikovsky συνοδεύεται  και από μια σύντομη ποιητική επιγραφή του Apollon Maykov 

The field shimmering with flowers, 

the stars swirling ine the heavens, 

the song of the lark fills the blue abyss 

[Το πεδίο λαμπυρίζει με λουλούδια, 

στροβιλίζονται τα αστέρια στους ουρανούς, 

το τραγούδι των κορυδαλλών γεμίζει το μπλε άβυσσο] 

*-*-*-*-*-*-*-*-*

Christopher Simpson [1602 ή 1606 - 1669], άγγλος συνθέτης. Ακούμε τους δύο μήνες με όργανα εποχής όπως, θεόρβη, τσέμπαλο, όργανο, βιόλα da gamba, κλπ. από το έργο του The Seasons, The Months & Other Divisions of Time

Φεβρουάριος 

Μάρτιος

Ο Καλαντάρτς στις Τέχνες [1]

Για τον Αεργίτες και τον Χριστανάρτς μιλήσαμε εδώ...

Ο Καλαντάρτς (σ' ελλενικά: Ιανουάριος) εν ο πρώτον μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι εχ' 31 ημέρας. Τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασον λατινικόν τη λέξη «καλένδαι» (calendae = πρώτον ημέραν τη μηνού) 

Καλαντάρτς και νέον έτος, άμον πάντα και οφέτος έρθαν, 

αρνί μ', τα Κάλαντα, έρθεν ο Καλαντάρης, 

μένω σε και αν 'κ έρχεσαι, 

να έρται το χαπάρι σ'.

Καλαντάρτς καλή χρονία, 

κόρ’ εσύ εσέν ερία καλαντάρτς και νέον έτος, 

κόρ’ θα παίρω σε οφέτος.

Τέτοια  γράφουν οι Πόνδιοι για το Γεννάρη... 

...ενώ  ο Τσαρούχης  τον παρουσιάζει ως φτερωτό άγγελο ανάμεσα στους 'Δώδεκα μήνες του χρόνου'

...κι ο Tchaikovsky ως January, At the Fireside από το The Seasons, op.37a. Στο πιάνο ο Richter

και μια διασκευή για πιάνο & ορχήστρα

Ο Ιανουάριος του Tchaikovsky συνοδεύεται και από μια σύντομη ποιητική επιγραφή του Alexander Pushkin

A littel corner of peaceful bliss,

the night dressed in twilight;

the little fire is dying in the fireplace,

and the candle has burned out

Κάποιες απ' τις μινιατούρες του Tchaikovsky για τους 12 μήνες επηρέασαν τον Robert Schumann, ο οποίος δανείστηκε ακόμα και τον τίτλο At the Fireside [Am Kamin, στα γερμανικά] στο έργο του Kinderszenen [Scenes from Childhood]

Αυτά για το Γεννάρη και καλό χρόνο να'χουμε...

Ο Αεργίτες & ο Χριστανάρτς στις Τέχνες [11,12]

 Αεργίτες (σ' ελλενικά: Νοέμβριος) εν ενδέκατον ο μήνας τη χρονίας, όπως λέγει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι έχ' 30 ημέρας. Τ' όνεμαν τη μηνού εχ τη ρίζαν ατ’ σην λέξην «άεργος», επειδή σ’ αβούτον τον μήναν οι ανθρώπ’ ‘κ είχανε δουλείας ν' εφτάγνε σα χωράφεατουν. 

Αυτά γράφουν οι Πόντιοι για το μήνα Νοέμβριο με τις αεργίες του· αν και μάλλον σήμερα θα ταίριαζε ο τίτλος... Ανεργίτες!  

Εποχές, μήνες, ζωδιακός κύκλος κι άλλα τινά έδωσαν αφορμή έμπνευσης σε αρκετούς καλλιτέχνες και η JamanFou σκέφτεται να ξεκινήσει τις απαραίτητες ανασκαφές... αρχής γενομένης από τους μήνες, που αποτυπώθηκαν με χρώματα και ήχους από Τσαρούχη & Tchaikovsky. 

Τσαρούχης: Νοέμβριος 

από τους Δώδεκα μήνες του χρόνου
που ως φτερωτοί άγγελοι έρχονται και φεύγουν μέσα στο χρόνο 
προσφέροντας ο καθένας τα αγαθά του… 

Tchaikovsky: November, On the Troika

[όπου Troika: το ρώσικο έλκηθρο που το σέρνουν 3 άλογα. 

Κάθε ομοιότητα με την εποχή μας είναι εντελώς συμπτωματική...]

Από το The Seasons, Op. 37a ή Op. 37b στη γαλλική του έκδοση Les Saisons 
έργο του 1876

για πιάνο [εδώ με τον Sergey Rachmaninov] 

Διασκευή του ίδιου κομματιού για πιάνο & ορχήστρα 

12 σύντομα κομμάτια για πιάνο -ένα για κάθε μήνα- τα οποία, στην ρώσικη έκδοση, συνοδεύονται από σύντομες ποιητικές επιγραφές, επιλογές του εκδότη Nikolay Bernard

November

Ιn your loneliness do not look at the road,

And do not rush out after the troika. 

Suppress at once and forever 

the fear of longing in your heart. 

Nikolay Nekrasov

  

*-*-*-*-*-*- *-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-

Τσαρούχης: Δεκέμβριος  

Ο Χριστουγεννάρτς [λέγν' ατόν και Χριστανάρτς, σ' ελλενικά: Δεκέμβριος] εν ο δωδέκατον ο μήνας τη χρονίας, ίστε λεει μάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον κι έχ' 31 ημέρας. Σα ποντιακά τα ρωμαίικα τ' όνεμαν ατ' εβγών' ασ' έξεργον τη Χριστουγεννίων

Tchaikovsky: December, Christmas 
για πιάνο 

για πιάνο & ορχήστρα 

December
Once upon a Christmas night the girls were telling fortunes:
taking their slippers off their feet and throwing them out of the gate.
Vasily Zhukovsky

Τα μήνας γίνταν δώδεκα, ο χρόνος πα ετέλεθεν ! ...και να μην ξαναγυρίσει. Τέλος!